Bài giảng Ngữ văn 6 - Tiết 78: So sánh - Nguyễn Thị Hồng Thiêm

 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
* Phân tích ngữ liệu : 
I. Bài học : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
Trẻ em 
búp trên cành 
rừng đước 
hai 
dãy trường thành vô tận 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
* Phân tích ngữ liệu : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
I. Bài học : 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
Trẻ em 
búp trên cành 
rừng đước 
hai 
dãy trường thành vô tận 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
* Phân tích ngữ liệu : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
I. Bài học : 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
-> Non nớt , dễ thương 
Tiết 78 
SO SÁNH 
* Phân tích ngữ liệu : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
I. Bài học : 
-> Cao ngất , trùng điệp , hùng vĩ 
=> Cơ sở so sánh : giữa các sự vật , sự việc có nét tương đồng . 
- Cách 1: 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
- Cách 2: 
+ Trẻ em bé bỏng , non nớt . 
+ Trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao , dày và dài . 
Tíêt 79 
SO SÁNH 
* Phân tích ngữ liệu : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
I. Bài học : 
- Cách 1: 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn ...
I. Bài học : 
-> Cao ngất , trùng điệp , hùng vĩ 
=> Cơ sở so sánh : giữa các sự vật , sự việc có nét tương đồng . 
=> Tác dụng : tăng sức gợi hình , gợi cảm cho sự diễn đạt . 
 * Kết luận : 
So sánh là đối chiếu sự vật , sự việc này với sự vật , sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình,gợi cảm cho sự diễn đạt . 
* Ghi nhớ : SGK/T24. 
 
Tiết 78 
SO SÁNH 
 * Phân tích ngữ liệu : 
1. So sánh là gì ? 
* Ngữ liệu : 
I. Bài học : 
* Ghi nhớ : SGK/T24. 
Tiết 78 
SO SÁNH 
1. So sánh là gì ? 
I. Bài học : 
* Chú ý: 
a) Trẻ em như búp trên cành 
Biết ăn ngủ , biết học hành là ngoan 
( Hồ Chí Minh ) 
b) [] trông hai bên bờ , rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận . 
( Đoàn Giỏi ) 
c) Con mèo vằn vào tranh , to hơn cả con hổ nhưng nét mặt lại vô cùng dễ mến . 
( Tạ Duy Anh ) 
=> So sánh ngang bằng 
=> So sánh không ngang bằng 
Con mèo vằn vào tranh 
con hổ 
I. Bài học : 
2. Cấu tạo của phép so sánh 
* Ngữ liệu : (SGK/T24-25) 
b)  röøng ñöôùc döïng leân cao ngaát nhö hai daõy tröôøng 
thaønh voâ taän . 
a) Treû em nhö buùp treân caønh 
A 
A 
B 
B 
buùp treân caønh 
nhö 
döïng leân cao ngaát 
röøng ñöôùc 
Treû em 
nhö 
hai daõy tröôøng thaønh voâ taän 
Phöông dieän so saùnh 
Veá A ( söï vaät ñöôïc so saùnh ) 
Phöông dieän so saùnh 
Töø so saùnh 
Veá B 
( söï vaät duøng ñeå so saùnh ) 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
I. Bài học : 
2. Cấu tạo của phép so sánh 
* Ngữ liệu : (SGK/T24-25) 
buùp treân caønh 
nhö 
döïng leân cao ngaát 
röøng ñöôùc 
Treû em 
nhö 
hai daõy tröôøng thaønh voâ taän 
baèng 
laø  
Veá A ( söï vaät ñöôïc so saùnh ) 
Phöông dieän so saùnh 
Töø so saùnh 
Veá B 
( söï vaät duøng ñeå so saùnh ) 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
VD: - Công cha cao ngất bằng trời . 
- Quê hương là chùm khế ngọt . 
I. Bài học : 
2. Cấu tạo của phép so sánh 
* Ngữ liệu : (SGK/T24-25) 
buùp treân caønh 
nhö 
döïng leân cao ngaát 
röøng ñöôùc 
Treû em 
nhö 
hai daõy tröôøng tha... (SGK/T24-25) 
* Kết luận : 
  Moâ hình caáu taïo ñaày ñuû cuûa moät pheùp so saùnh goàm : 
 - Veá A ( neâu teân söï vaät , söï vieäc ñöôïc so saùnh ); 
 - Veá B ( neâu teân söï vaät , söï vieäc duøng ñeå so saùnh vôùi söï 	 vaät , söï vieäc noùi ôû veá A; 
 - Töø ngöõ chæ phöông dieän so saùnh ; 
 - Töø ngöõ chæ yù so saùnh ( goïi taét laø töø so saùnh ) . 
  Trong thöïc teá , moâ hình caáu taïo noùi treân coù bieán ñoåi ít nhieàu : 
 - Caùc töø ngöõ chæ phöông dieän so saùnh vaø chæ yù so saùnh coù theå ñöôïc löôïc bôùt . 
 - Veá B coù theå ñaûo leân tröôùc veá A cuøng vôùi töø so saùnh . 
 
* Ghi nhớ : SGK/T25. 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
Bài tập 1 : ( Sgk/25-26 ) Tìm phép so sánh ? 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
I. Bài học : 
II.Luyện tập : 
 A. Anh đi anh nhớ quê nhà 
 Nhớ canh rau muống , nhớ cà dầm tương . 
	 B. Chiều chiều ra đứng ngõ sau 
	 Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều 
 C. Thân em như thể con rùa 
 Xuống sông đội đá , lên chùa đội bia . 
Bài tập 1 : Trong các câu sau , câu nào có sử dụng phép so sánh ? 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
I. Bài học : 
II.Luyện tập : 
a) So sánh đồng loại 
+ người với người : 
+ vật với vật : 
b) So sánh khác loại : 
+ vật với người : 
+ cái trừu tượng với cái cụ thể : 
Bài tập 2 : ( Sgk/25-26 ) Tìm phép so sánh ? 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
I. Bài học : 
II.Luyện tập : 
Thầy thuốc như mẹ hiền . 
Sông ngòi , kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện . 
Cá nước hàng đàn đen trũi nhô lên hụp 
xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng . 
Tình mẹ bao la như biển Thái Bình hiền hoà . 
Bài tập 3- ( BT bổ sung ) Điền câu văn so sánh vào bảng mô hình cấu tạo phép so sánh ? 
Tíêt 78 
SO SÁNH 
I. Bài học : 
II.Luyện tập : 
“ sông ngòi , kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện ” ( Sông nước Cà Mau – Đoàn Giỏi ) 
Vế A ( sự vật được so sánh ) 
Phương diện so sánh 
Từ so sánh 
Vế B ( sự vật dùng để so sánh ) 
sông ngòi , kênh rạch 
càng bủa giăng 
chi chít 
như 
mạng nhện 
Bài tập 4 : Quan sát hìn